مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران تاریخ علم 1735-0573 14 2 2017 01 20 Water Sharing Management in Ancient Iran, with Special Reference to Pangān (cup) مدیریت تقسیم آب در ایران قدیم با تکیه بر ابزار پنگان 153 159 69801 10.22059/jihs.2019.235188.371398 FA ایرج سعادتمند مدیر آموزش و پرورش شهرستان کاشمر غلامحسین رحیمی دانشگاه تربیت مدرس، دکترای مکانیک Journal Article 2017 06 08 Historical evidences show that water sharing management has long been current in Iran. Water sharing systems in Iran are classified into three groups based on ground, volume and time units, the latter group itself is divided into solar clocks and water clocks (<em>Pangān</em>/cup). <em>Pangān</em> is a graded bowl, mainly of copper, in that middle which is a hole and it is placed on a water filled pot. This method has been used in Iran until less than a century ago and according to historical documents it was used for long time. This paper aims to provide a review of Iranians’ strategies in water sharing management and to introduce a part of their technologies relying on <em>Pangān</em>. شواهد تاریخی موجود نشان می‌دهند که مدیریت تقسیم آب از دیرباز در ایران مورد توجه بوده است. نظام‌های تقسیم آب در ایران در سه گروه واحدهای زمینی، حجمی و زمانی طبقه‌بندی می‌شوند که <strong>تقسیم زمانی آب خود براساس معیارهای شبانه‌روز</strong>، به <strong>استفاده از ساعت خورشیدی و ساعت آبی (پنگان/فنجان) قابل تقسیم است.</strong> پنگان یا فنجان، کاسه‌ای عمدتاً مسی، مدرّج و نشانه‌گذاری شده است که در وسط آن یک روزنه تعبیه شده است و بر روی یک دیگ پر آب قرار می‌گیرد. استفاده از این روش برای مدیریت زمان تا کمتر از صد سال پیش در ایران رایج بوده است و شواهد تاریخی نشان می‌دهند که در زمان‌های دور نیز استفاده می‌شده است. <strong>در این مقاله سعی برآن است تا با بازخوانی تدابیر ایرانیان در مدیریت تقسیم آب، بخشی از فناوری‌های آنها با تکیه بر ابزار پنگان معرفی شود.</strong> https://jihs.ut.ac.ir/article_69801_e14a6b2d0d61cd4df20e24ffd5b216a4.pdf