مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران تاریخ علم 1735-0573 17 1 2019 08 23 “Falak ʿAlā Tabrīzī” and Three Ancient Educational Texts about Art of Accountancy فلک علاء تبریزی و سه متن آموزشی کهن دانش استیفا 91 115 74004 10.22059/jihs.2019.249309.371431 FA نفیسه ایرانی دانش آموخته دکتری ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی، پژوهشگر فرهنگستان زبان و ادب فارسی Journal Article 2018 01 02 ʿAbdullāh ibn ʿAlī ibn Muḥammad Tabrīzī known as “Falak ʿAlā Tabrīzī”, the author of the late 7^th and early 8^th AH, had three educational books on Letter Writing and Accountancy (<em>Istīfā</em>) named <em>Laṭāʾif Sharafī</em>, <em>Saʿādat-Nāmah</em> and <em>Qānūn al- Saʿādat</em>. These three are of the oldest books on Accountancy (<em>Istīfā</em>) education ever known which unfortunately have not been scientifically and critically published yet. In this article, the biography of the author and the importance of his books in the art of Accountancy (<em>Istīfā</em>) are discussed. As a result, by comparing the books, we find it necessary to refer to all three of them in their critical edition and lexical studies of the terms contained therein. عبداللّه بن علی بن محمد تبریزی مشهور به فلک علاء تبریزی از نویسندگان اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری است. وی سه متن آموزشی در صناعت ترسل و استیفا تألیف کرده که با نام‌های <em>قانون‌السعادة</em>، <em>لطایف شرفی</em> و <em>سعادت‌نامه</em> در فهرست نسخه‌های خطی معرفی شده‌اند. یکی از مهم‌ترین دلایل اهمیت این سه اثر قرار گرفتن آنها در شمار کهن‌ترین متون آموزشی استیفای زبان فارسی است که تاکنون شناخته شده‌اند و متأسفانه هیچ چاپ علمی و انتقادی‌ از آنها منتشر نشده است. در این پژوهش کوشش شده است، ضمن ارا‌ئهٔ شرح مستندی از احوال فلک علاء تبریزی، از لابه‌لای آثار او، به تحلیل و بررسی وجوه امتیاز و اهمیتشان در دانش استیفا پرداخته شود. همچنین با مقایسۀ این سه اثر به ضرورت مراجعه به هر سه متن در تصحیح هر یک از آنها و همچنین در پژوهش‌های لغوی پیرامون اصطلاحات مندرج در این آثار پرداخته‌ شده است. https://jihs.ut.ac.ir/article_74004_c4385c1702ec5352e2b4dd03b8dc73e4.pdf